Aynı mesafede, aynı malzemeyi taşıyan iki firma farklı bedeller yazabilir. Fark çoğu zaman hesap hatasından değil, işin bağlı olduğu kurumdan doğar. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞB), Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), Devlet Su İşleri (DSİ) ve İller Bankası (İLBANK) nakliyeyi kendi poz sistemi içinde tanımlar.

Kurum bazında bakmak, hangi fiyat setine göre teklif kuracağınızı belirler. Bu seçim firmaya bırakılmaz. İhale dokümanı ve idarenin bağlı olduğu birim fiyat seti kararı verir. Yaklaşık maliyet bu sete göre kurulur, birim fiyat teklif cetveli de aynı sete göre okunur.

Herpoz, ÇŞB, KGM, MSB, KTB, DSİ, İLBANK ve Vakıflar listelerini aylık güncellenen tek veri tabanında toplar. 50.000+ aranabilir poz içinde kurum filtresiyle çalışırsanız, yanlış kurumun pozunu teklif cetveline taşıma riski azalır.

Kurum Seçimi Nakliye Bedelini Neden Değiştirir?

Her kurum kendi iş programına göre poz üretir. KGM taşımayı yol kesiti ve ocak mesafesi üzerinden tarif eder. DSİ ise su yapılarında kazı ve dolgu dengesini esas alır. Aynı 10 kilometrelik taşıma, iki sistemde farklı poz numarasına ve farklı analiz yapısına bağlanır.

Bedelin değişmesi keyfi değildir. Kurumun tarif ettiği malzeme sınıfı, ocak mesafesi ve güzergah tanımı analiz içinde farklı yerlerde durur. Birim fiyat teklif cetvelinde tek satır görünen nakliye kalemi, arkasında kurumun kendi analiz mantığını taşır.

•           Malzeme sınıfını kurumun poz tarifi belirler

•           Ocak ve depo mesafesini kurumun proje verisi belirler

•           Analiz içindeki taşıma satırını kurumun formül seti belirler

•           Yaklaşık maliyeti idarenin bağlı olduğu liste belirler

ÇŞB ve KGM Setleri Hangi İş Tipinde Devreye Girer?

ÇŞB pozları bina, üstyapı ve genel inşaat işlerinde karşınıza çıkar. Okul, hastane, idari bina ve kentsel dönüşüm işlerinde idareler çoğunlukla ÇŞB setiyle yaklaşık maliyet kurar. Kazı fazlasının depoya taşınması ve dolgu malzemesinin sahaya getirilmesi bu set içinde tanımlanır.

KGM pozları yol, köprü, tünel ve sanat yapısı işlerinde devreye girer. Agrega, temel malzemesi ve bitümlü karışım taşımaları burada belirleyici kalemdir. Kurum karşılaştırmasına başlamadan önce ÇŞB tarafındaki nakliye formülleri sayfasını kendi iş tipinizle eşleştirmeniz, teklif cetvelindeki satırı doğru kurmanızı kolaylaştırır.

İki set arasındaki en görünür fark ölçü birimidir. ÇŞB tarafında taşıma çoğunlukla hacim üzerinden analiz edilir. KGM tarafında ağırlık ve mesafe birlikte çalışır. Aynı hafriyat, birinde metreküp, diğerinde ton üzerinden bedele döner.

DSİ ve İller Bankası Yaklaşımları Nerede Ayrışır?

DSİ pozları baraj, gölet, sulama kanalı ve taşkın koruma işlerinde kullanılır. Kazı malzemesinin gövde dolgusunda yeniden kullanılması, DSİ analizlerinde taşınacak miktarı doğrudan etkiler. Malzeme sahada kalırsa nakliye kalemi küçülür, dışarıdan getirilirse büyür.

İLBANK pozları içme suyu, kanalizasyon ve altyapı işlerinde belediyelerce tercih edilir. Boru döşeme hatlarında kum yatak malzemesi ve dolgu kumu taşımaları öne çıkar. Şehir içi güzergahta dar kesit ve çalışma saati sınırı, taşıma planını sıkıştırır.

•           DSİ işlerinde kazı dolgu dengesi taşıma miktarını belirler

•           İLBANK işlerinde hat boyu malzemesi taşıma miktarını belirler

•           ÇŞB işlerinde depo mesafesi taşıma bedelini belirler

•           KGM işlerinde ocak mesafesi taşıma bedelini belirler

Dört Kurumun Nakliye Yaklaşımı Karşılaştırması

Aşağıdaki tablo, aynı taşıma işinin dört kurumda hangi eksene bağlandığını gösterir. Tabloyu teklif cetvelini açmadan önce okumak, hangi kurumun poz setinde çalıştığınızı netleştirir.

Aynı Taşıma Farklı Kurumda Neden Farklı Bedele Düşer?

Bir kamyonun 12 kilometre boyunca taşıdığı malzeme fiziksel olarak aynıdır. Bedelin değişmesi, kurumun o taşımayı hangi kalemin içine yerleştirdiğinden kaynaklanır. Kimi kurumda taşıma ayrı poz olarak yazılır, kimi kurumda imalat analizinin içinde yer alır.

İkinci neden ölçü birimi farkıdır. Ağırlık üzerinden okunan bir taşıma, malzemenin birim hacim ağırlığı yüksekse hacim üzerinden okumaya göre başka sonuç verir. Üçüncü neden güzergah tanımıdır, çünkü kurumlar şehir içi ve şehir dışı mesafeyi ayrı ele alır.

Aşırı düşük teklif savunmasında bu fark sıkça sorulur. Sınır değerin altında kalan firmadan taşıma bedelinin dayanağı istenir. Kurumun kendi güncel listesine dayanan bir hesap, savunma dosyasında daha kolay belgelenir.

Fark yalnız teklif anında da kalmaz. Hakediş döneminde ve fiyat farkı hesabında aynı kurum seti esas alınır. Yanlış sette kurulan bir taşıma satırı, sözleşme süresi boyunca her ödeme kaleminde tekrar karşınıza çıkar.

Kurum Kararı İhale Dokümanında Nerede Belirlenir?

Kurum seçimi teklif aşamasında yapılmaz. İdari şartname, teknik şartname ve birim fiyat teklif cetveli hangi setin kullanıldığını gösterir. Poz numarasının önündeki kurum kodu, çoğu dosyada en hızlı ipucudur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki birim fiyat teklif usulü ihalelerde cetvel EKAP üzerinden gelir. Herpoz bu ihalelerde veriyi EKAP'tan getirir. Uzun cetvelleri Excel ile Toplu Poz Eşleştirme Aracı üzerinden tek seferde eşleştirebilirsiniz.

1.       İhale dokümanındaki poz kodlarının kurum önekini okuyun

2.       Teklif cetvelindeki taşıma satırlarını ayrı bir listede toplayın

3.       Her satırı ilgili kurumun güncel birim fiyat listesiyle eşleştirin

4.       Mesafe verisini projedeki ocak ve depo bilgisiyle doğrulayın

5.       Karşılığı bulunmayan satırları idareye açıklama talebiyle sorun

Kurum Listelerini Güncel Takip Etmenin Pratik Karşılığı

Kurum listeleri yıl içinde değişir. Herpoz, ÇŞB, KGM, MSB, KTB, DSİ, İLBANK ve Vakıflar setlerini aylık güncellenen tek veri tabanında tutar. Eski listeyle kurulan bir taşıma hesabı, yaklaşık maliyetle firmanın teklifi arasında açıklanamayan fark bırakır.

Arama sözdizimi bu noktada işi hızlandırır. Tam ifadeyi tırnak içinde arayabilir, istemediğiniz kelimeyi çift tire ile dışlayabilir, joker karakterle poz tarifindeki değişken kısmı yakalayabilirsiniz. Aynı yöntemi Kamu İhale Kurumu (KİK) kararları aramasında da kullanabilirsiniz.

Emsal karar okumak kurum farkını netleştirir. Herpoz veri tabanındaki 32.153 KİK kararı içinde taşıma kalemine ilişkin itirazları arayabilirsiniz. İdarenin hangi gerekçeyle hangi seti esas aldığını görmek, kendi dosyanızdaki satırı savunurken elinizi güçlendirir.

Kurum Bazlı Taşıma Kontrolünde Öne Çıkan Başlıklar

Kurum seçimi ihale dokümanında belirlenir, firmanın tercihine bırakılmaz. ÇŞB bina işlerinde, KGM yol işlerinde, DSİ su yapılarında, İLBANK altyapı işlerinde baskındır. Poz önekini okumak, doğru sete girmenin ilk adımıdır.

Aynı taşımanın farklı bedele düşmesi ölçü birimi, güzergah tanımı ve analiz yerleşimi farkından doğar. Güncel kurum listesiyle çalışmak, teklif ile yaklaşık maliyet arasındaki farkı açıklanabilir tutar. Formül parametrelerinin ayrıntısı ise ayrı bir başlıktır ve proje verisiyle birlikte ele alınır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi kurumun nakliye setini kullanacağımı nasıl anlarım?

İhale dokümanındaki poz kodlarının önekine bakın. Kod ÇŞB, KGM, DSİ veya İLBANK setinden hangisine ait olduğunu gösterir. İdari şartname ve teknik şartname de kullanılan seti yazar. Birim fiyat teklif usulü ihalelerde cetvel EKAP üzerinden geldiği için kurum bilgisi dosyanın içinde hazır durur.

İki farklı kurumun pozu aynı ihalede birlikte kullanılabilir mi?

İdareler karma işlerde birden fazla setten poz alabilir. Örneğin bina ağırlıklı bir işte ÇŞB pozlarının yanına yol kesimi için KGM pozu girebilir. Bu durumda taşıma satırlarını kurumuna göre ayırmanız gerekir. Her satırı kendi setinin güncel listesiyle eşleştirin, iki seti tek mantıkla okumayın.

DSİ işlerinde kazı fazlası taşıma bedelini nasıl etkiler?

DSİ işlerinde kazıdan çıkan malzemenin gövde dolgusunda kullanılıp kullanılmadığı belirleyicidir. Malzeme sahada değerlendirilirse taşınacak miktar düşer. Uygun olmayan malzeme depoya gider ve dolgu dışarıdan getirilir, bu da taşıma kalemini büyütür. Proje raporundaki kazı dolgu dengesini teklif öncesi mutlaka kontrol edin.

Kurum listesi güncellenince teklifimi yeniden hesaplamalı mıyım?

Teklif verme tarihinde geçerli olan liste esastır. Liste güncellenirse taşıma satırlarını yeni sürümle karşılaştırın. Herpoz kurum listelerini aylık günceller, bu sayede eski sürümle kurulmuş hesabı fark etmek kolaylaşır. Hakediş ve fiyat farkı aşamasında da güncel veriyle çalışmak farkın kaynağını görünür kılar.